Çin yemekleri - Kıbrıs Gurme Rehberi

Cin-Yemekleri-696x470

Çin yemekleri deyince ço?umuzun akl?na “pirinç” gelir. Uçsuz bucaks?z çeltik tarlalar?yla, ince çubuklar?yla yenilen Çin pilav?yla zihnimizde bir Çin mutfa?? “imgesidir” pirinç…

Oysa durum bundan çok farkl?. Evet, pirinç Çin yemekleri için ba?at malzemelerden olsa da, gerçekte tavuktan makarnaya, deniz ürünlerinden sebzelere, k?rm?z? etten baharatl? çe?nilere, Çin mutfa??n?n zenginli?i ve geni?li?i tart???lmaz. Hatta Frans?z ve ?talyan mutfa??yla birlikte dünyan?n en zengin (Belki de birinci) mutfak kültüründen birine sahiptir Çin.

Bunda temel etken, Çin’in Mo?ol steplerinden, tropikal Vietnam iklimine, Sar? denizden Himalaya da?lar?na uzanan çok geni? bir ülkeye sahip olmas? ve 1 milyar? a?k?n nüfusu besleyebilecek bir besin çe?itlili?ine ihtiyaç duymas?d?r diyebiliriz. Tabi hepsinden de öte, binlerce y?ll?k Çin kültürünün mutfa??na olan etkisini de unutmamak gerek. Mutfak kültürü yüzy?llar?n, biny?llar?n deneyimi ile ?ekillenir. Bu anlamda Çin mutfa?? kendi içinde köklü tarihinin getirdi?i farkl? farkl? yemek kültürlerini bar?nd?rmakta. Do?usunda (?anghay mutfa??) Sar? denizin etkisiyle zengin deniz ürünleri mutfa??na sahip olan Çin, güneyinde ?l?man-nemli iklimiyle Vietnam, Laos, Myanmar, Tayland mutfa??n?n (Hong Kong mutfa??) pirinç ve sebze a??rl?kl?, baharatl? mutfa??na yakla??r. Kuzeyinde (Pekin mutfa??) Mo?ol-Mançurya mutfa??n?n hamur, et a??rl?kl? etkisi, bat?da Orta Asya yemek kültürüne (Uygur mutfa??) dönü?ür. Himalayalar’daki Tibet bölgesi ise co?rafi ko?ullar? ile daha da farkl? bir mutfa?a sahiptir.

Cin-Yemekleri-696x470

Böyle geni? bir ülkenin yukar?da özetledi?imiz gibi zengin çe?itlili?e sahip olmas? do?al. Genel olarak ise Çin yemekleri as?l karakteristi?ini soya sosu, pirinç, Pekin örde?i-tavuk yemekleri ve hamur i?leri (Çin böre?i, mant?s? ve Çin eri?tesi noodle gibi) üzerinden damaklara sunar. Özel tekniklerle, sos, baharat katk?lar?yla pi?irilen bu yemeklerin lezzeti dünyay? da sarm??t?r. Çin yemeklerinde öncelik pi?irme tekni?idir diyebiliriz. Bunu simgeleyen ve akla ilk gelen pi?irme arac? Wok‘tur. ?çi bombeli yayvan bir Çin tavas? olan wok, sa?l?kl? bir pi?irme yöntemi olarak Çin’in dünyaya sundu?u bir mutfak aletidir. Harl? ate?te bile yeme?in dibini tutmas?n? önleyen bir yap?s? vard?r. Bunun d???nda pi?irme yöntemi olarak bambudan bu?ulama tencereleri, barbekü pi?irme gibi birçok alternatif de mevcuttur.

Cin-Usulu-Balli-Tavuk

Çin mutfa?? özellikle mucizevi sebze “soya fasulyesi” ile yap?lan sebze yemekleri ve soslarla da ünlüdür. Çin yemekleri tarifinde soya sosu ve ya?? hep önceliklidir. Ayr?ca “tofu“ da bir di?er soya sütü türevi katk?d?r ve Çin yemeklerinde yo?un olarak kullan?l?r. Tatl?-ek?i soslar özellikle Çin damak tad?nda öncelikli çe?nilerdir bu kapsamda.

Pekin örde?i malum, Çin’in ulusal besin kaynaklar?ndan biri. Tavuk ve Pekin örde?i, beyaz eti seven Çin mutfa??nda önceliklidir. Çin usulü ball? tavuk en bilinen lezzetlerinden. Çin böre?i, Çin mant?s? ve Çin eri?tesi diyebilece?imiz noodle bu zengin mutfa??n öncelikli hamur i?leri menüsünü olu?turur. Klasik bir Çin usulü sebzeli noodle tarifi ise ?öyle:

Malzemeler

Yar?m paket noodles (Çin eri?tesi)
Yar?m ba? so?an
2 di? sar?msak
5-6 ad. mantar
1 havuç
Yar?m paket soya filizi
3-4 çorba ka???? soya sosu
Sebzeleri wok tavada soteliyoruz. Wok yerine derin ve yap??maz yüzeye sahip bir tava da olabilir. Makarna çok çabuk pi?ti?i için önce sebzeleri sotelemeye ba?lay?n. 1 çorba ka???? s?v? ya?? tavada k?zd?r?p so?anlar? ekleyin. So?anlar diriliklerini kaybettikten sonra ince ince do?rad???n?z sar?msaklar? ekleyip çok az kavurun. dilimledi?iniz mantarlar? da ekleyin ve sular?n? sal?p çekene kadar kavurmaya devam edin.

Mantarlar kavrulurken makarnay? yakla??k 5 dk. ha?layabilirsiniz. Ha?lanm?? havucu ve soya filizini s?ras?yla tavaya ekleyip bir-iki kez çevirin. En son soya sosunu ekleyerek bütün malzemeleri iyice kar??t?r?n. Pi?mi? olan makarnay? süzüp tavan?n içindeki kar???ma ekleyin, sosu makarnaya iyice yedirin ve s?cak s?cak servis yap?n.

Noodles-360x217

Malzemelerin miktar?n? damak tad?n?za göre artt?r?p azaltabilirsiniz. Arzu edenler kuru so?an yerine taze so?an da kavurabilirler. Bir de ekstradan tuz eklemiyoruz, soya sosu yeterince tuzludur.

Çin yemekleri sebzeler konusunda da bol çe?ittedir. Körpe m?s?r, Çin lahanas? ve brokolisi, su teresi, bambu, mantar çe?itleri gibi bir çok farkl? çe?it Çin mutfa??n?n aran?lan sebzeleridir. Çin’in deniz k?y?s? ve nehir bölgelerinde (Yangtze nehri havzas? gibi) deniz ve su ürünleri a??rl?kl? bir mutfak söz konusudur. Say?s?z bal?k çe?idi, midye, kerevit, karides, zengin ek?i tatl? soslarla al???k olmad???m?z ama yine de leziz yemeklere dönü?mekte.

Görüldü?ü gibi çe?it ve tat bak?m?ndan Çin mutfa?? farkl? damaklara seslenebilen geni? bir yelpazeye sahip. Sebze, et, deniz ürünü, hamur i?i, baharat sevenler için Çin mutfa??nda mutlaka leziz bir yemek mevcut…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir