AYIA IRINI(AKDENİZ KÖYÜ)

Girne’nin en bat?s?nda bulunan Akdeniz Köyü, adan?n en büyük ormanlar?na sahiptir. Eski ad? Ayrinni’yi (Rumca okunu?u Ag Eirini) 1260 senesinde burada ya?ayan Ag Eirini ismindeki bir rahibeden alm??t?r. Ye?ilin ve mavinin kucakla?t??? köy denizden 2 km uzakl?ktad?r. Denize yakla??ld?kça hissedilen esinti kavurucu s?caklarda denize girmek için bir çok ziyaretçiyi buraya çekmektedir.

Önceleri Rumlar?n elinde bulunan köy, Türklerin eline geçince ismi Akdeniz Köyü olarak de?i?tirilmi?tir. Sütlerini “hellim” yaparak fabrikalara satan köy halk? çiftçilik ve hayvanc?l?kla u?ra?maktad?r.

Köy civar?nda iki tarihi eser alan? bulunmaktad?r. Köyün deniz kenar? taraf?nda Paleokastro civar?nda, eski krallardan birine ait oldu?u dü?ünülen kaya mezar? bulunmaktad?r. Düzgün ta? bloklarla örülü mezarda, merdivenlerle ana mezar dairesine inilmektedir. Günümüzde Girne Kalesinde sergilenen mezarda alt?nlar ve iskelet kal?nt?lar? bulunmu?tur.

1929 y?l?nda ?sveçli arkeologlar yapt?klar? kaz?da aç?k hava kutsal alan?n? bulmu?lard?r. Deniz kenar?nda bir tepede bulunan alanda, yar?m daire ?eklinde suna??n çevresinde insan boyutlar?na ula?an 2000 heykel b?rak?ld??? gibi el de?meden bulunmu?tur. Ço?u erkek olan ve ba?lar?nda konik ba?l?k bulunan bu heykellerin tanr?lara sunulmak üzere b?rak?ld??? dü?ünülmektedir. M.Ö. 750-500 y?llar? aras?n?n tarihini bize bildiren kal?nt?lar?n büyük ço?unlu?u ?sveç’e götürülmü?, kalan k?sm? da Güney Lefko?a’da bulunan K?br?s Müzesinde bulunmaktad?r.

GÜZELYURT DOĞA VE ARKEOLOJİ MÜZESİ

Güzelyurt merkezinde, St. Mamas Manast?r?’n?n hemen yan?nda yer alan bu müze, 1974’de olan Bar?? Harekât?ndan sonra aç?lan ilk müzedir. Önce Metropolit olarak kullan?lan bu bina, 1974 sonras? Eski Eserler ve Müzeler dairesine tahsis edilir. Gereken düzenleme ve tadilat i?leri yap?ld?ktan sonra, Müze 1979 y?l?nda ziyarete aç?l?r.

?ki katl? olan Müze iki bölümden olu?maktad?r. Alt katta Do?a bölümü yerle?mekte. Burada, K?br?s’ta görülen ve göçmen ku?lar, hayvan türleri, y?lanlar, böcekler, Akdeniz’de olan bal?k türleri ve adan?n yap?s?nda olan ta? çe?itleri sergilenmektedir. Üst kattaki Arkeolojik bölümünde ise Neolitik Ça?’dan Ortaça?’a kadar eski eserler sergilenmektedir. 1980 y?l?nda Salamis’te bir turist taraf?ndan denizde tesadüfen bulunan ve M.Ö 2 yüzy?lla tarihlenen iki geyik heykeli ve 68 cm boyunda Artemis heykeli, Soli Antik Kenti kaz?lar?nda bulunan paha biçilmez birçok eserler de Güzelyurt Do?a ve Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir.

VUNI ÖREN YERİ VE SARAYI

Deniz seviyesinden 250 metre yüksekliktekibir tepenin üzerinde kurulu antik bir yerle?im yeridir. Saray?n ilk yap?ld??? devirde do?u özelli?i ta??mas? itibar?yla Pers Egemenli?i Dönemi’nde yap?ld??? anla??lmaktad?r. M.Ö. 449 y?l?nda General Kimon idaresindeki Yunan ordusunun Kition ve Marion’u ele geçirince Vuni ?ehri de Yunan hakimiyetine giri? olur.

M.Ö. 391 y?l?nda Salamis Kral? Evagoras’?n tüm K?br?s’? idaresi alt?na almak istemesiyle Kition, Amathus ve Soli ?ehirleri Evagoras’a kar?? Perslerden yard?m istemek zorunda kal?r. Soli’nin Perslerle ittifak kurmas?yla birlikte kaybolan politik gücünü yeniden kazan?r.Böylece kendini devaml? tehdit eden Vuni ?ehrini M.Ö. 380 y?l?nda yak?p y?kar. O tarihten sonra Vuni bir daha kullan?lmaz. ?ehir, tepeden denize e?ilimli olarak uzanan arazide olu?turulan üç teras üzerine kurulmu?tur.

Birinci Teras (Yukar? Teras):

Tepenin en yüksek yerinde olup üzerinde Athena Mabedi bulunmaktad?r. Avlu (IV) ve ön avlu (III) olan bu mabedin dikdörtgen planl? esas odas?nda (III) heykeller ve sunaklar bulunmaktayd?. Güneydo?udaki odalar?n ise (V-VII) hazineleri korumak amac?yla kullan?ld??? san?lmaktad?r.

?kinci Teras (Orta Teras):

Saray ile saray? çevreleyen dini yap?lar bu terasta bulunmaktad?r. Saray?n 137 odal? oldu?u tahmin edilmektedir. Yap?lan arkeolojik kaz?larda saray?n dört kez yap?sal de?i?ikli?e u?rad?ktan sonra son ?eklini ald??? ortaya ç?km??t?r.

Üçüncü teras (A?a?? Teras):

Denize do?ru uzanan bu terasta, temelleri ta? ve üstü kerpiçten yap?lm?? olan halk?n kulland??? yap?lar bulunmaktad?r.

MAMAS MANASTIRI

Mamas Manast?r? 18. Yüzy?lda in?a edilmi? bir manast?rd?r. Söylentilere göre St. Mamas vergilerini ödemeyi red etmi?, bunun üzerine yöneticiler kendisini yakalamak ve cezaland?rmak üzere askerlerini gönderdiler. Fakat ba?kente giderken Mamas bir kuzunun pe?inde bir aslan görmü?, kuzuyu kollar?na alarak aslan?n s?rt?nda ba?kente girmi?. Bunu gören Bizans yöneticisi çok etkilenmi? ve Mamas’?n vergilerini ve cezas?n? ba???lam??. Bundan dolay? St. Mamas vergi ödeyenlerin azizi olarak bilinmektedir.

SOLİ TİYATROSU

Soli Tiyatrosu ise Roma’l?lar döneminde bir zamanlar ayn? yerde bulunan Yunan tiyatrosunun yerine yap?lm??t?r. M.S. 2. yüzy?l?n sonu ile 3. yüzy?l?n ba??ndan kalmad?r. Seyircilere ayr?lan yar?m daire ?eklindeki oturma s?ralar?n?n oldu?u bölüm k?smen tepenin kayas?na oyulmu?tur. Buras? ortadaki orkestra denilen k?s?mdan kireç ta?? bloklardan yap?lm?? alçak bir duvarla ayr?l?yordu. Asl?nda kapasitesi 4000 olan oturma yerleri günümüzde yar? yüksekli?ine kadar restore edilmi?tir. Sahne binas? iki katl? olup mermerle kapl? ve heykellerle süslü idi. Günümüzde görülebilen k?s?m sahne binas?n?n üzerine in?a edildi?i platformdu. Tiyatronun bat?s?ndaki bir tepenin üzerinde ?sis ve Afrodit’e adanm?? bir tap?na??n izlerine rastlanm??t?r.

SOLİ BAZİLİKASI

Yüzy?l?n ikinci yar?s?nda yap?ld??? san?lmaktad?r. K?br?s’ta in?a edilen ilk kiliselerden olup kendine özgü yanlar? vard?r. 200 metre uzunlu?undaki bazilika üç kap?l? bir giri? ve giri? mekan?yla ba?l?yordu. Bunu dört taraf? sütunlarla çevrili ve çe?mesi olan bir avlu izliyordu. Bundan sonra gelen gene üç kap?l? bir giri? ve narteksten sonra as?l kiliseye giriliyordu. Hristiyanl?k gelene?inde Soli Saint Mark’?n Saint Auxibus taraf?ndan vaftiz edildi?i yer olarak kabul edilmi?tir.

SOLİ HARABELERİ

Soli M.Ö. kurulan 9 K?br?s krall???ndan birisidir. Soli’nin tarihi M.Ö. 700 y?llar?na ait ve Asurlular?n haraç ald?klar? kentleri içeren bir listeye kadar izlenebilmi?tir. Bu listede kentin ad? Si-il-lu olarak geçmektedir. Soli’de günümüze kadar kalabilen eserlerin ba??nda bir harabe ?eklinde bulunan Soli Bazilikas? ve sonrada restore edilmi? bulunan Soli Tiyatrosu’dur.

GÜZELYURT

K?br?s adas?n?n kuzeybat?s?nda bulunan Güzelyurt turunçgil bahçeleriyle çevrili ad? gibi güzel bir yerle?im birimidir. Çok verimli topraklar? bulunan Güzelyurt’ta portakal, greyfurt, karpuz, kavun ve çe?itli sebzeler yeti?tirilmektedir. Turunçgillerin ço?u ihraç edilmekte, bir k?sm? ise meyve suyu yap?larak içerde tüketilmekte ve gene meyve suyu olarak ihraç edilmektedir. Lefko?a’n?n 74 km uza??nda gene adan?n kuzeybat?s?nda bulunan Lefke’de Güzelyurt gibi turunçgilleriyle tüm dünyada ünlü bir kentimizdir. Su kaynaklar? ve toprak sayesinde verimli bahçelerinde dünyan?n en lezzetli turunçgilleri yeti?tirilmektedir. Güzelyurt ve Lefke’de görülebilecek önemli turistik yerlerden baz? seçmeler ?unlard?r:

MAVİ KÖŞK

Kaçakç?n?n kö?kü olarak da bilinir. Kaçakç?n?n kö?kü denmesinin nedeni Kö?kün sahibi Paulo Paolides’in avukatl?k kisvesi alt?nda silah kaçakç?l??? yaparak servet edinmesi ve bu kö?kü yapt?rmas?d?r. Paulo Paolides dönemin en büyük silah tüccarlar?ndand?r. Kö?k K?br?sa gelindi?inde mutlaka görülmesi gereken yerlerden biridir.

K?br?s’?n eski cumhurba?kan? Makarios’un avukat? Paolides, 1957 y?l?nda kendine Mavi Kö?k’ü yapt?rm??. Tarihte pek de iyi izler b?rakmam?? olan Paolides, kö?kün plan?n? kimsenin bilmemesi için, in?aat?n ard?ndan tüm çal??ma ekibine bir kutlama yeme?i vererek hepsini zehirletmi?. Kö?kün olay?, o zamanlar renk tak?nt?s? olan Paolides’in zevklerine göre, her odas?n?n farkl? bir renk konseptinde tasarlanm?? olmas?. Mavi oda, sar? oda, pembe oda, k?rm?z? oda gibi uzay?p giden bir renk skalas? var. Yak???kl?, çapk?n ve özel zevklerine pek bir dü?kün olan Paolides, kö?ke gelen bayan misafirler için bir süt havuzu yapt?rm??. Sophia Loren’in de Paolides’in misafirleri aras?nda oldu?u ve bu havuzda yüzdü?ü söyleniyor.