Çin yemekleri

Cin-Yemekleri-696x470

Çin yemekleri deyince çoğumuzun aklına “pirinç” gelir. Uçsuz bucaksız çeltik tarlalarıyla, ince çubuklarıyla yenilen Çin pilavıyla zihnimizde bir Çin mutfağı “imgesidir” pirinç…

Oysa durum bundan çok farklı. Evet, pirinç Çin yemekleri için başat malzemelerden olsa da, gerçekte tavuktan makarnaya, deniz ürünlerinden sebzelere, kırmızı etten baharatlı çeşnilere, Çin mutfağının zenginliği ve genişliği tartışılmaz. Hatta Fransız ve İtalyan mutfağıyla birlikte dünyanın en zengin (Belki de birinci) mutfak kültüründen birine sahiptir Çin.

Bunda temel etken, Çin’in Moğol steplerinden, tropikal Vietnam iklimine, Sarı denizden Himalaya dağlarına uzanan çok geniş bir ülkeye sahip olması ve 1 milyarı aşkın nüfusu besleyebilecek bir besin çeşitliliğine ihtiyaç duymasıdır diyebiliriz. Tabi hepsinden de öte, binlerce yıllık Çin kültürünün mutfağına olan etkisini de unutmamak gerek. Mutfak kültürü yüzyılların, binyılların deneyimi ile şekillenir. Bu anlamda Çin mutfağı kendi içinde köklü tarihinin getirdiği farklı farklı yemek kültürlerini barındırmakta. Doğusunda (Şanghay mutfağı) Sarı denizin etkisiyle zengin deniz ürünleri mutfağına sahip olan Çin, güneyinde ılıman-nemli iklimiyle Vietnam, Laos, Myanmar, Tayland mutfağının (Hong Kong mutfağı) pirinç ve sebze ağırlıklı, baharatlı mutfağına yaklaşır. Kuzeyinde (Pekin mutfağı) Moğol-Mançurya mutfağının hamur, et ağırlıklı etkisi, batıda Orta Asya yemek kültürüne (Uygur mutfağı) dönüşür. Himalayalar’daki Tibet bölgesi ise coğrafi koşulları ile daha da farklı bir mutfağa sahiptir.

Cin-Yemekleri-696x470

Böyle geniş bir ülkenin yukarıda özetlediğimiz gibi zengin çeşitliliğe sahip olması doğal. Genel olarak ise Çin yemekleri asıl karakteristiğini soya sosu, pirinç, Pekin ördeği-tavuk yemekleri ve hamur işleri (Çin böreği, mantısı ve Çin eriştesi noodle gibi) üzerinden damaklara sunar. Özel tekniklerle, sos, baharat katkılarıyla pişirilen bu yemeklerin lezzeti dünyayı da sarmıştır. Çin yemeklerinde öncelik pişirme tekniğidir diyebiliriz. Bunu simgeleyen ve akla ilk gelen pişirme aracı Wok‘tur. İçi bombeli yayvan bir Çin tavası olan wok, sağlıklı bir pişirme yöntemi olarak Çin’in dünyaya sunduğu bir mutfak aletidir. Harlı ateşte bile yemeğin dibini tutmasını önleyen bir yapısı vardır. Bunun dışında pişirme yöntemi olarak bambudan buğulama tencereleri, barbekü pişirme gibi birçok alternatif de mevcuttur.

Cin-Usulu-Balli-Tavuk

Çin mutfağı özellikle mucizevi sebze “soya fasulyesi” ile yapılan sebze yemekleri ve soslarla da ünlüdür. Çin yemekleri tarifinde soya sosu ve yağı hep önceliklidir. Ayrıca “tofu“ da bir diğer soya sütü türevi katkıdır ve Çin yemeklerinde yoğun olarak kullanılır. Tatlı-ekşi soslar özellikle Çin damak tadında öncelikli çeşnilerdir bu kapsamda.

Pekin ördeği malum, Çin’in ulusal besin kaynaklarından biri. Tavuk ve Pekin ördeği, beyaz eti seven Çin mutfağında önceliklidir. Çin usulü ballı tavuk en bilinen lezzetlerinden. Çin böreği, Çin mantısı ve Çin eriştesi diyebileceğimiz noodle bu zengin mutfağın öncelikli hamur işleri menüsünü oluşturur. Klasik bir Çin usulü sebzeli noodle tarifi ise şöyle:

Malzemeler

Yarım paket noodles (Çin eriştesi)
Yarım baş soğan
2 diş sarımsak
5-6 ad. mantar
1 havuç
Yarım paket soya filizi
3-4 çorba kaşığı soya sosu
Sebzeleri wok tavada soteliyoruz. Wok yerine derin ve yapışmaz yüzeye sahip bir tava da olabilir. Makarna çok çabuk piştiği için önce sebzeleri sotelemeye başlayın. 1 çorba kaşığı sıvı yağı tavada kızdırıp soğanları ekleyin. Soğanlar diriliklerini kaybettikten sonra ince ince doğradığınız sarımsakları ekleyip çok az kavurun. dilimlediğiniz mantarları da ekleyin ve sularını salıp çekene kadar kavurmaya devam edin.

Mantarlar kavrulurken makarnayı yaklaşık 5 dk. haşlayabilirsiniz. Haşlanmış havucu ve soya filizini sırasıyla tavaya ekleyip bir-iki kez çevirin. En son soya sosunu ekleyerek bütün malzemeleri iyice karıştırın. Pişmiş olan makarnayı süzüp tavanın içindeki karışıma ekleyin, sosu makarnaya iyice yedirin ve sıcak sıcak servis yapın.

Noodles-360x217

Malzemelerin miktarını damak tadınıza göre arttırıp azaltabilirsiniz. Arzu edenler kuru soğan yerine taze soğan da kavurabilirler. Bir de ekstradan tuz eklemiyoruz, soya sosu yeterince tuzludur.

Çin yemekleri sebzeler konusunda da bol çeşittedir. Körpe mısır, Çin lahanası ve brokolisi, su teresi, bambu, mantar çeşitleri gibi bir çok farklı çeşit Çin mutfağının aranılan sebzeleridir. Çin’in deniz kıyısı ve nehir bölgelerinde (Yangtze nehri havzası gibi) deniz ve su ürünleri ağırlıklı bir mutfak söz konusudur. Sayısız balık çeşidi, midye, kerevit, karides, zengin ekşi tatlı soslarla alışık olmadığımız ama yine de leziz yemeklere dönüşmekte.

Görüldüğü gibi çeşit ve tat bakımından Çin mutfağı farklı damaklara seslenebilen geniş bir yelpazeye sahip. Sebze, et, deniz ürünü, hamur işi, baharat sevenler için Çin mutfağında mutlaka leziz bir yemek mevcut…

Krepli Çıtır Ördek

Malzemeler

1 adet pekin ördeği
3-4 adet taze soğan
2 adet salatalık
3 çorba kaşığı
barbekü sos
3 çorba kaşığı
erik sosu
Krep için:
Yarım su bardağı süt
Yarım su bardağı un
1 adet yumurta
Tuz
1 çorba kaşığı tereyağı

Krepli Çıtır Ördek Yapılışı

Ördeği iyice temizleyip bütün olarak fırın tepsisine alın. Önceden ısıtılmış 175 derece fırında 3 saat kendi yağında pişirin. Ördeği 15-20 dakika bekletip kızgın yağda kızartın. Soğan ve salatalığı kibrit çöpü iriliğinde doğrayın. Krep için un, süt, yumurta ve tuzu derin bir kabın içinde iyice çırpın. Yapışmaz yüzeyli tavayı ısıtıp tereyağını eritin. Tavaya krep karışımından birer kepçe dökün. Tavayı hafifçe sallayıp hamurun yayılmasını sağlayın. Kreplerin her iki tarafını pembeleşene kadar pişirin. Ördeğin derisini çıkartıp etinin didikleyin. Kreplerin içine barbekü sos ve erik sosu sürün. Soğan ve salatalıkla birlikte ördek etini kreplerin içine paylaştırın. Dürüm şeklinde sarıp servis yapın.

 

Zencefilli Ve Taze Soğanlı Dana Eti

Malzemeler

150 gram dana biftek
1 adet soğan
3 çorba kaşığı soya sosu
10 gram taze zencefil
Tuz

Zencefilli ve Taze Soğanlı Dana Eti Yapılışı

Biftek etini jülyen doğrayın. Zencefil ve soğanı yemeklik doğrayın. Yapışmaz yüzeyli bir tavada et, zencefil ve soğanı soteleyin. Etin rengi değiştikten sonra soya sosu ekleyip birlikte pişirin. Sıcak olarak servis yapın.

 

Kızarmış Dondurma 2

Malzemeler

2 yaprak milföy hamuru
2 top bademli dondurma

Kızarmış Dondurma Yapılışı

Milföy  hamurunu oda sıcaklığında bekletip yumuşamasını sağlayın. Dondurmaları milföylerin ortasına koyup top şeklinde sarın. Hamuru çok kızgın yağa atıp hemen çıkartın ve servis yapın.

 

Çıtır Dana Eti

Malzemeler

150 gram dana bonfile
4-5 yaprak marul
3 çorba kaşığı tatlı-ekşi sos

Çıtır Dana Eti Yapılışı

Bonfileyi  jülyen doğrayın. Kızgın yağda kızartın. Yapışmaz yüzeyli tavayı yüksek ateşte ısıtın. Kızarmış et ve tatlı ekşi sosu tavada birkaç kez çevirin. Servis tabağına marul yapraklarını yerleştirin. Eti marulların içine alıp sıcak olarak servis yapın.

 

 

Sebzeli Noodle

Malzemeler

1 su bardağı noodle
1 su bardağı soya filizi
1 adet taze soğan
1 yaprak lahana
Yarım havuç
2 çorba kaşığı susam yağı
2 çorba kaşığı soya sosu

Sebzeli Noodle Yapılışı

Lahana, havuç ve soğanı ince ince kıyın. Noodle’ı kaynar tuzlu suda haşlayıp süzün. Sebzeleri susam yağı ile wok tavada soteleyin. Noodle ve soya filizini de tavaya alıp yüksek ateşte karıştırın. Soya sosuekleyip iyice karıştırın ve tavayı ocaktan alın. Sıcak olarak servis yapın.

 

Çin Böreği

Malzemeler

Yarım havuç
5-6 adet mantar
2-3 yaprak lahana
1 su bardağı soya filizi
Krep için:
Yarım su bardağı süt
Yarım su bardağı un
1 adet yumurta, tuz
1 çorba kaşığı tereyağı

Çin Böreği Yapılışı

Havucu temizleyip kibrit çöpü kalınlığında dilimleyin. Mantar ve lahanayı doğrayıp soya filiziyle birlikte haşlayın. Krep için un, süt, yumurta ve tuzu derin bir kabın içinde iyice çırpın. Yapışmaz yüzeyli tavayı ısıtıp tereyağını eritin. Tavaya krep karışımından birer kepçe dökün. Tavayı hafifçe sallayıp hamurun tavaya yayılmasını sağlayın. Haşlanmış sebzelerle havuç dilimlerini karıştırın. Sebze karışımını kreplerin içine paylaştırıp kenarları açılmayacak şekilde sarın. Börekleri kızgın yağda kızartın. Soya sosuyla servis yapın.

 

Tatlı Ekşi Soslu Tavuk

Malzemeler

2 adet tavuk budu
2-3 çorba kaşığı un
1 adet dolmalık biber
1 adet soğan
2 dilim ananas
1 adet havuç
2 çorba kaşığı tatlı ekşi sos
Kızartmak için: Sıvıyağ

Tatlı ve Ekşi Soslu Tavuk Yapılışı

Tavuk etini kemiklerinden ayırıp küp şeklinde doğrayın. Tavuk etlerini una bulayıp kızgın yağda kızartın. Ananasları küp şeklinde doğrayın. Havuç, soğan ve dolmalık biberi ince ince doğrayın. Kızarttığınız tavuk etlerini ince doğranmış sebzeler, ananas ve tatlı ekşi sos ile tavada soteleyin.

 

Kızarmış Wanton

Malzemeler

250 gram karides
Tuz-karabiber
3-4 çorba kaşığı tatlı-ekşi sos
Krep için:
Yarım su bardağı süt
Yarım su bardağı un
1 adet yumurta, tuz
1 çorba kaşığı tereyağı

Kızartılmış Wanton Yapılışı

Krep için un, süt, yumurta ve tuzu derin bir kapta çırpın. Yapışmaz yüzeyli tavayı ısıtıp tereyağını eritin. Tavaya krep karışımından 2 çorba kaşığı dökün. Hafifçe sallayıp hamurun tavaya yayılmasını sağlayın. Bu şekilde karışım bitene kadar krepleri hazırlayın. Karidesleri haşlayıp kabuklarını soyun. Tuz ve karabiberle birlikte rondodan geçirip, kıyma yapın. Krepleri 4 cm’lik kareler halinde kesin. Karideskıymasını hamurların içine paylaştırıp mantı şeklinde kapatın. Çok kızgın sıvıyağda kızartın. Tatlı ekşi sosla servis yapın.

 

Çin Pilavı

Malzemeler

1 su bardağı pirinç
1 su bardağı su
2 dal taze soğan
Yarım demet dereotu
1 adet kırmızı biber
2 çorba kaşığı konserve mısır
Yarım çay bardağı konserve bezelye
3 çorba kaşığı zeytinyağı
Tuz

Çin Pilavı Yapılışı

Pirinci tuzlu suda haşlayıp süzdükten sonda derin bir kaba alın. Üzerine ince kıyılmış taze soğan,dereotu ve kırmızı biberi ilave edin. Konserve mısır, bezelye, zeytinyağı ve tuzu ekleyin. Harmanlayarak servis yapın.